"W głąb labiryntu" Sigge Eklund - recenzja

"Było tylko czterech nas ona jedna, ciemny las"*

 

Ciężko doświadczona przez życie, które ostatnio nie podsuwa mi pod nos zbyt dobrych kryminałów, postanowiłam decyzję o moich czytelniczych wyborach zrzucić na Wszechświat. Powiedziałam więc głośno – jeśli następny kryminał który przeczytam, będzie tak samo kiepski jak poprzednie, rzucam to i wracam na łono powieści obyczajowej, horroru i prozy psychologicznej. Następnym (szeroko pojętym) kryminałem, który stanął na mojej drodze, był W głąb labiryntu Sigge Eklunda.

Magda zaginęła. To wiemy na pewno, choć nie mamy pojęcia kto za tym stoi. Policja podejrzewa ojca, Martina, lecz ma jedynie niejasne tropy. Åsa, matka dziewczynki, za wszelką cenę stara się dociec co stało się z jej dzieckiem, zamykając się jednocześnie przed całym światem a także własnym mężem. Czy dziewczynka jeszcze żyje? Czy została porwana, a może uciekła? Czy ktoś z otoczenia rodziców wie coś, co mogłoby pomóc w poszukiwaniach? – te pytania pojawiają się w głowie czytelnika i pozostają w niej prawie do samego końca.

W głąb labiryntu to jedna opowieść snuta przez cztery osoby: Åsę, Martina, Toma – jego bliskiego współpracownika, a także Katję – dziewczynę Toma. Tylko oni zostali dopuszczeni do głosu i tylko ich perspektywę możemy poznać. Osoba wokół której kręci się cała historia, pozostaje niema. Uwielbiam, kiedy autor wykorzystuje narrację personalną, pokazując wymyśloną przez siebie opowieść z różnych punktów widzenia. Tym razem widzimy ją także w odmiennym czasie, gdyż bohaterowie snują swoje rozważania w różnych momentach – od grudnia 2009 do marca 2011. Zwykle technika punktów widzenia ma pomóc czytelnikowi lepiej zrozumieć bohatera, jego intencje i stany psychiczne. W powieści Eklunda staje się ona sposobem na jak najmocniejsze zagmatwanie fabuły, porozrzucanie klocków na różne strony świata, by później pieczołowicie układać je w całość. Poprzez różne perspektywy czytelnik ma możliwość poznać sprawę zaginięcia Magdy z czterech różnych stron, ale także dodać pewne ‘ale’ do wykreowanej na bieżąco teorii. Każda kolejna historia, każdy następny punkt widzenia daje nam bowiem nowe tropy, które przekreślają to, o czym zdążyliśmy pomyśleć przed chwilą. Podejrzewaliście ojca? Za chwilę nakierujecie się na matkę, następnie na Toma a później Katję. I tak w kółko. Autor wykreował fantastyczny labirynt podejrzeń, w którym nietrudno się zgubić.

Powieść Eklunda nie jest typowym kryminałem. Mamy tajemnicę, owszem, mamy także próbę jej rozwiązania, a w pewnym momencie prowadzone zostaje śledztwo, choć nie jest ono zbyt konwencjonalne. Sama fabuła nie jest jednak zorganizowana wokół samej zbrodni (a może nawet jej braku, gdyż nie wiemy do końca, co stało się z Magdą), a raczej wokół stanów psychicznych bohaterów, którzy próbują radzić sobie z tragedią, życiem, pracą i swoją przeszłością. Nie każdy z naszych bohaterów zajmuje się przyczyną zaginięcia dziewczynki. Każdy z nich jednak musi zmierzyć się z samym sobą.

Właściwie o to chodzi w powieści Eklunda. Nie o małą, zaginioną dziewczynkę, lecz o przeszłość i przyszłość, o traumy i błędy popełnione w młodości. Magda gubi się gdzieś w labiryncie dociekań i samopoznania dorosłych, którzy pozornie zainteresowani są jej zaginięciem. Pozornie, bo dużo bardziej interesuje ich umartwianie się lub też sama idea poszukiwań. Czy więc w ogóle istnieje jakakolwiek szansa, byśmy poznali prawdę o zaginięciu Magdy? Cóż, przekonajcie się sami.

Żeby jednak nie było zbyt kolorowo, trzeba napisać coś o zgrzytach w powieści, bo i tych tu nie zabrakło. Zauważamy je jednak dopiero na sam koniec historii snutej przez Eklunda, w momencie kulminacyjnym, który rozlewa się na cztery historie. Choć autor budował napięcie w sposób wręcz mistrzowski, sama kulminacja wyszła blado przy wcześniejszych rozdziałach. Powody przytoczone przez Eklunda były błahe, zaś sama tajemnica, która czaiła się gdzieś między stronami nie jest w stanie nasycić mojego zmysłu kryminałoholika. Niestety, o takim rozwiązaniu zagadki pomyślałam wcześniej, pomiędzy jednym a drugim rozdziałem i szybko je odrzuciłam jako niewystarczające i mało przekonujące. Widocznie autor tak nie uważał. A szkoda.

Pomimo niezbyt satysfakcjonującego końca, W głąb labiryntu Eklunda jest powieścią udaną. Wciągająca od pierwszych stron, przejmująca i ukazująca w wiarygodny sposób miejsce dziecka w dzisiejszym społeczeństwie oraz problemy człowieka dorosłego zaplątanego w codzienność i zapominającego o przeszłości, która ściga go każdego dnia, by w końcu go dopaść. 

Moja ocena: 6/10
 

Autor: Sigge Eklund

Tytuł: W głąb labiryntu

Data wydania: 27.04.2015

Wydawnictwo: PWN

Liczba stron: 320

Gatunek: kryminał, thriller

* tytuł recenzji zaczerpnięty został z utworu Siekiery "Między nami dobrze jest"

"Ostatni bus do Coffeeville" J. Paul Henderson - recenzja

Nieśmieszna opowieść o zmarnowanym potencjale

 

Z powieścią Hendersona wiązałam spore nadzieje, sama nie wiedząc czemu. Może przez znaczący podtytuł (Zabawna opowieść o smutnych sprawach), a może przez samą fabułę, która miała ukazać zmaganie się z alzheimerem i chęć odejścia na własnych warunkach. Wydaje mi się jednak, że najzwyczajniej w świecie stęskniłam się za powieścią, która rozśmieszy mnie jednocześnie chwytając za serce, a Ostatni bus do Coffeeville poniekąd to obiecuje. Jak skończyła się ta przygoda? Można się tego domyślić.

Eugene, zwany przez wszystkich Doktorkiem, jest emerytowanym lekarzem, który dawno stracił sens życia. Jego ulubionym zajęciem jest tycie i palenie papierosów, z których jako lekarz musiał zrezygnować. Jednak życie Doktorka zmienia się, gdy jego dawna miłość dzwoni do niego i przypomina o obietnicy, którą Eugene złożył jej lata temu.

Powieść podzielona jest na dwie części: Podróże w czasie i Podróże w przestrzeni. Pierwsza jest mieszaniną teraźniejszości i przeszłości, w której Doktorek, Nancy i Bob – trójka charakternych przyjaciół – razem starają się zmienić zacofane i nietolerancyjne oblicze Ameryki. Dzięki ciągłym retrospekcjom autor umożliwia nam poznanie bohaterów, za którymi niebawem podążymy w drogę po Stanach. Nie da się ukryć, że te opowieści o studenckich czasach Eugene’a i Nancy są najciekawszą częścią Ostatniego busa.... Jest w nich wszystko – miłość, przyjaźń, tajemnica i rozstanie, a także odrobina politycznego zacięcia na tle rasowym. Opisana przyjemnym, lekko dowcipnym językiem historia jest wciągającym preludium do dalszej drogi.

Henderson jednak na tym nie poprzestaje. Do powieści wprowadza także Boba, czarnoskórego przyjaciela Eugene’a i Nancy, a przy tym także człowieka o bardzo burzliwej przeszłości. Jego historia nie jest już tak spójna, choć nadal czyta się ją dobrze. Gdy jednak na drodze do głównego wątku staje nam historia życia Jacka, syna chrzestnego Doktorka (jesteśmy już na 135 stronie), a następnie Erica, dziecka, które w żaden sposób nie jest związane z naszymi bohaterami (od strony 187 aż do 238), zaczynamy się zastanawiać – po co? Jedynym powodem, który przychodzi mi do głowy jest oczywiście dodanie swojej powieści odrobiny objętości. Ten książkowy push up był stanowczo niepotrzebny.

Podróże w przestrzeni, czyli niejako właściwa część powieści, w której rzeczywiście otrzymujemy trochę literatury drogi, wypada bardzo blado przy Podróżach w czasie, które, choć nie były idealne, miały w sobie lekkość i prawdziwy potencjał gotowy do rozwinięcia. Niestety gdzieś się to wszystko rozjechało, autor jakby zapomniał, co chce nam opowiedzieć i skupił się na wymuszonym dowcipie zamiast na przejmującej historii choroby i przyjaźni oraz miłości w jej obliczu. Choć obecność chorej Nancy przypominała czytelnikowi za każdym razem, że coś w tym sielskim obrazku podróżujących przyjaciół jest nie tak, nie był to na tyle wyrazisty dysonans, by wprowadzić nas w stan dyskomfortu, przygnębienia czy chociażby zadumy nad kruchością życia. A tego właśnie oczekiwałam po tej powieści. Chciałam niewygodnej prawdy o codziennym zatracaniu się w przeszłości, która dawno już odeszła. Chciałam słodko-gorzkiej przeprawy przez Amerykę, która w rzeczywistości ma pokazać co dzieje się w umyśle chorej i jej bliskich. Niestety Henderson pokazał to bardzo pobieżnie, wymijając ten trudny temat i nie zagłębiając się w odczucia bohaterów.

Ostatni bus do Coffeeville to powieść bardzo nierówna, z wielkim potencjałem, który nie został wykorzystany. Momentami ciekawiła, momentami (bardzo rzadko) bawiła, jednak ani razu nie sprawiła, że w moim oku zakręciła się łezka. Ba! nawet nie skłoniła do chwili refleksji. Nie ma się jednak co dziwić. Bohaterowie nie wzbudzają żadnych emocji, bo sami niewiele odczuwają, jakby autor chirurgicznie wyciął im dusze. 

Moja ocena: 4/10
 

Autor: J. Paul Henderson

Tytuł: Ostatni bus do Coffeeville

Data wydania: 24.02.2015

Wydawnictwo: PWN

Liczba stron: 450

Gatunek: literatura współczesna